Rehber
Kullanıcı yükü nasıl hesaplanır?
Bir mekânda kaç kişinin bulunabileceği, kaçış düzeninin başlangıç verisidir. Çalışan sayısı, müşteri sayısı ve alan hesabı aynı şey değildir.
Alanı önce kullanımına ayırın
Bir işyerinin tamamına gelişigüzel tek katsayı uygulamak yanıltıcıdır. Satış alanı, depo ve ofis farklı amaçlarla kullanılıyorsa her bölüm kendi alan esasıyla hesaplanır. Ortak dolaşım alanlarını hem bölüm içinde hem ayrıca sayarak alanı büyütmeyin. Projedeki net veya brüt tanımını koruyun.
m²/kişi ne demektir?
Katsayı, hesapta bir kişiye ayrılan alanı anlatır. Alan bu sayıya bölünür. Katsayı küçüldükçe aynı alana karşılık gelen kişi sayısı artar. Örneğin brüt 180 m² satış alanı 5 m²/kişi ile 36 kişi; brüt 60 m² depo 30 m²/kişi ile 2 kişi verir. Ayrı ve çakışmayan bu iki bölüm için alan hesabı toplam 38 kişidir.
Bilinen kişi sayısını göz ardı etmeyin
Alan hesabı işyerine verilmiş bir müşteri kotası değildir. Belirli bir mahalde kişi sayısı biliniyorsa yönetmeliğin alan hesabından az olmama şartı da dikkate alınır. Düzenli olarak 70 kişinin bulunduğu bir yere yalnız alan hesabı 40 çıktı diye 40 kişi yazılamaz. Etkinlik, vardiya ve oturma düzeni değişiklikleri yeniden inceleme gerektirebilir.
Çok katlı işyerinde toplamın yeri
Kat kaçışları o kattaki yükle başlar; ortak kaçış elemanlarının kapasitesinde hizmet verilen katların etkisi ayrıca incelenir. Birinci kattaki deponun düşük kişi yoğunluğu, zemin satış alanının yoğunluğunu azaltmaz. Uygulamadaki kat sekmeleri bu ayrımı korur; ortak bina alanını her katın kullanıcı alanı yerine yazmayın.
Hesaptan sonra neye bakılır?
Çıkış sayısı, kaçış yönlerinin bağımsızlığı, net geçiş genişliği ve kaçış mesafesi birlikte kontrol edilir. Kişi sayısını küçük bulmak tek çıkış izni vermez. Tek çıkış istisnasında yapı yüksekliği, kullanım, malzeme ve korunmuş kaçış gibi ek koşullar bulunabilir.
İlgili sınırlar ve kontrol ölçüleri
Kullanıcı yükü — m²/kişi katsayıları ve hesaplama
Ek-5/A, M.32–33
Konferans, çok amaçlı salon, lokanta, kantin, konser, sinema, tiyatro, düğün salonu için net alan kullanılır; katsayı 1,5 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 67 kişi verir.
Bar / dans / gece kulübü — oturulan bölüm için net alan kullanılır; katsayı 1 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 100 kişi verir.
Bar / dans / gece kulübü — ayakta bölüm için net alan kullanılır; katsayı 0,5 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 200 kişi verir.
Sergi alanı; film, radyo, televizyon ve kayıt stüdyosu için net alan kullanılır; katsayı 1,5 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 67 kişi verir.
Terminal yolcu geliş/gidiş bekleme salonu için net alan kullanılır; katsayı 3 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 34 kişi verir.
Derslik, bilgisayar odası, seminer salonu için brüt alan kullanılır; katsayı 1,5 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 67 kişi verir.
Resepsiyon, bekleme alanı, atrium zemini için brüt alan kullanılır; katsayı 3 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 34 kişi verir.
Çok amaçlı spor tesisi için brüt alan kullanılır; katsayı 3 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 34 kişi verir.
Süpermarket, mağaza, dükkân için brüt alan kullanılır; katsayı 5 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 20 kişi verir.
Sanat galerisi, müze, atölye için brüt alan kullanılır; katsayı 5 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 20 kişi verir.
Fitnes, aerobik, okuma salonu için brüt alan kullanılır; katsayı 5 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 20 kişi verir.
Ofis, dernek merkezi, halk kütüphanesi için brüt alan kullanılır; katsayı 10 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 10 kişi verir.
Öğrenci yatak odası için brüt alan kullanılır; katsayı 10 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 10 kişi verir.
Paketleme, fabrika üretim alanı için brüt alan kullanılır; katsayı 10 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 10 kişi verir.
Hastane yatak odası, hemşire odası için brüt alan kullanılır; katsayı 20 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 5 kişi verir.
Mutfak, çamaşırhane için brüt alan kullanılır; katsayı 10 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 10 kişi verir.
Otel yatak odası için brüt alan kullanılır; katsayı 20 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 5 kişi verir.
Hastane laboratuvarı, eczane için brüt alan kullanılır; katsayı 20 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 5 kişi verir.
Muayenehane, öğrenci laboratuvarı için brüt alan kullanılır; katsayı 5 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 20 kişi verir.
Depo, ambar, makine dairesi için brüt alan kullanılır; katsayı 30 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 4 kişi verir.
Otopark için brüt alan kullanılır; katsayı 30 m²/kişidir. 100 m² alan bu yöntemle 4 kişi verir.
Hesap: ilgili kullanım alanı (m²) ÷ o kullanımın m²/kişi katsayısı. Uygulama kişi sonucundaki kesri yukarı yuvarlar. Örnek: 300 m² mağaza ÷ 5 = 60 kişi; 300 m² depo ÷ 30 = 10 kişi.
Ek-5/A’nın 1–4. satırları net, diğer satırları brüt alanla hesaplanır. Net ve brüt alan birbirinin yerine kullanılmaz. Aynı kattaki farklı mahaller kendi katsayılarıyla hesaplanıp toplanır; aynı alan iki kez sayılmaz.
Bu tablo izin verilen en fazla müşteri/çalışan sayısı değildir; kaçış hesabına esas alan kullanıcı yüküdür. Kişi sayısı belirli bir mahalde, alan hesabından az olmamak üzere belirlenen sayı esas alınır. Çıkış sayısı, genişlik ve mesafe koşulları ayrıca sağlanmalıdır.
Değerlendirme ölçeği: yeni binada genel çıkış kuralı ve kullanım istisnaları birlikte uygulanır; >500 kullanıcıda en az 3, >1.000 kullanıcıda en az 4 çıkış. Mevcut binada >60 kullanıcıda en az 2, >600 kullanıcıda en az 3, >1.000 kullanıcıda en az 4 çıkış. Sayının düşük olması tek başına tek çıkışı onaylamaz.
Yeni bina genel kaçış genişlikleri: 50–500 kişide en az 100 cm; 501–2.000 kişide en az 150 cm; >2.000 kişide en az 200 cm. Yüksek bina ve birim genişlik/kapasite hesabı daha büyük değer gerektirebilir. >100 kullanıcı için kapı açma donanımı şartı ayrıca incelenir.